
Ngọc Tín
Ý chí Phi Thương Bất Phú – Cần gieo trồng cho thế Việt mới ở Atlanta?
Trong sinh hoạt của người Việt từ xưa, ai cũng quen nghe câu “phi thương bất phú”. Không có buôn bán, khó mà khấm khá; chỉ nhờ lương bổng làm thuê, gia đình ít khi nào ngoi lên được. Đây không phải chuyện sách vở, mà là kinh nghiệm đúc kết từ bao đời. Ông bà ta ngày trước, nhiều khi từ gánh hàng ngoài chợ, từ nghề buôn chuyến, mới dành dụm đủ để nuôi con ăn học, dựng nhà cửa, để lại một chút gia tài.
Qua Mỹ, bà con mình đem theo cái ý chí đó. Ở Atlanta, ai cũng thấy rõ: những tiệm nail, tiệm ăn, cửa hàng bất động sản của người Việt mọc lên khắp nơi. Không ít gia đình đã gầy dựng cơ ngơi đáng kể, đủ nuôi con ăn học tử tế, và có tiếng tăm trong cộng đồng. Tinh thần “phi thương bất phú” vì vậy vẫn sống động, chứ đâu phải là chuyện cũ kỹ trong kho tàng ca dao.
Người Hoa cũng có chung tư tưởng “phi thương bất phú”, nhưng họ thường thực hiện triệt để hơn. Từ nhỏ, con cái đã được dẫn dắt phụ giúp cha mẹ trong tiệm buôn, học cách tính toán lời lỗ, hiểu giá trị của đồng vốn. Nhờ vậy, nhiều thế hệ tiếp nối nhau vẫn giữ được tinh thần làm ăn, không chỉ dừng ở chuyện đi làm thuê. Người Việt mình vốn cũng có cái gốc ấy, nhưng ở xứ Mỹ, đôi khi vì thương con, cha mẹ lại để con xa dần với nghề nghiệp kinh doanh của gia đình.
Câu hỏi cho thế hệ trẻ lớn lên tại Mỹ
Một thực tế: nhiều con em Việt Nam sinh ra ở Mỹ lại chọn con đường đi làm thuê cho các tập đoàn lớn. Điều này không sai – ngược lại, nó cho họ sự ổn định, cơ hội học hỏi, và mức sống thoải mái. Nhưng câu hỏi đặt ra là: liệu có cần thiết phải bước vào con đường kinh doanh mới thực sự “không thể nghèo”?
Có lẽ, câu trả lời không nằm ở “phải” hay “không phải”, mà ở tư duy. Người trẻ cần hiểu rằng đi làm thuê có thể giúp mình giỏi nghề, có kinh nghiệm; nhưng nếu muốn giàu có, muốn chủ động và để lại di sản, thì sớm muộn cũng phải nghĩ đến kinh doanh, đầu tư, hoặc sở hữu một phần doanh nghiệp.
Cha mẹ cần gieo hạt cho con từ sớm
Không nhất thiết ép con cái phải nối nghiệp, nhưng có thể cho con tiếp xúc sớm với việc làm ăn. Một ngày cuối tuần phụ quán, vài lần theo cha mẹ gặp khách, hay một khoản vốn nhỏ để con thử tập tành buôn bán online – những việc đơn giản vậy cũng đủ mở cho con một cánh cửa khác.
Quan trọng hơn hết là cha mẹ cần kể lại câu chuyện của chính mình. Những năm đầu làm ăn vất vả ra sao, vượt khó thế nào, và niềm vui khi có thể tự mình làm chủ cuộc sống. Những câu chuyện đó chính là phần di sản tinh thần quý giá, không kém gì căn nhà hay số vốn để lại.
“Phi thương bất phú” ở đây không chỉ có nghĩa là phải ra kinh doanh bằng mọi giá. Nó là một tư duy: làm chủ mới tạo ra được của cải bền lâu; biết buôn bán, biết đầu tư thì mới có cái để truyền lại cho đời sau. Nếu cộng đồng người Việt ở Atlanta vừa tiếp tục phát triển năng động, vừa gieo cho con cái ý chí ấy, thì thế hệ mai sau sẽ không chỉ đi làm cho người khác, mà còn có đủ bản lĩnh để gây dựng sự nghiệp riêng, để lại một gia tài vững vàng nơi xứ người.
Ghi chú Tòa Soạn
“Phi thương bất phú” không phải lời nói suông của người xưa, mà là kinh nghiệm đời thực. Ở Atlanta, nhiều gia đình Việt đã chứng minh điều đó qua tiệm nail, tiệm ăn, địa ốc. Nhưng để hạt giống này không mất đi, cha mẹ cần gieo cho con tinh thần làm chủ – để thế hệ mai sau không chỉ đi làm thuê, mà còn có thể tiếp nối, gây dựng gia tài bền lâu trên đất Mỹ.
chỉ là những con số tăng trưởng, mà là bài học: làm doanh nghiệp không chỉ để kiếm lời ngắn hạn, mà còn để tạo di sản dài hạn. Nếu chỉ nhìn vào lỗ lãi của vài năm đầu, FedEx có lẽ đã biến mất từ thập niên 70. Nhưng nhờ tầm nhìn và sự kiên định, họ để lại một thương hiệu gắn liền với nước Mỹ.
Source: forber.com
Đi Chung Để Đi Xa Hơn
Một doanh nghiệp nhỏ, nếu chỉ loay hoay một mình, sẽ rất dễ mệt mỏi. Nhưng nếu biết kết nối, biết hợp tác, chúng ta có thể tạo thành một hệ sinh thái doanh nghiệp Việt vững mạnh ngay tại Atlanta. Một tiệm cà phê có thể bắt tay với tiệm bánh, rồi cùng liên kết với công ty dịch vụ sự kiện. Một hãng xây dựng có thể kết nối với công ty tài chính và bảo hiểm để hình thành gói giải pháp trọn vẹn. Thay vì mạnh ai nấy làm, chúng ta có thể cùng nhau tạo ra giá trị lớn hơn.
Di Sản Cho Thế Hệ Sau
Người ta vẫn thường nhắc đến câu: “Revenue is vanity, profit is sanity, but cash flow is reality.” (Doanh thu là hư vinh, lợi nhuận là tỉnh táo, nhưng dòng tiền mới là thực tế). Nhưng tôi tin, còn một vế khác cũng quan trọng không kém: di sản mới là điều lâu dài. Một doanh nghiệp thành công không chỉ để lại những con số trong tài khoản, mà còn để lại một con đường rộng mở cho thế hệ kế tiếp. Đó có thể là một thương hiệu bền vững, một hệ thống vững chắc, hoặc một cộng đồng doanh nghiệp Việt được xã hội trân trọng.
Lotus Club có chương trình tọa đàm dành riêng cho quý anh chị chủ doanh nghiệp tại Atlanta để gặp gỡ và chia sẻ khát vọng“làm lớn và rất lớn”cùng chung tay tạo di sản cho thế hệ mai sauvào thứ bảy 8:00 -10:AM hàng tuần tại 1640 Satellite Blvd #100 Duluth, GA 30097.


