Cha Mẹ Không Thể Thuê Người Khác Nuôi Dưỡng Tuổi Thơ Con

NGUYỆT HẠ

Trong nhiều gia đình Việt tại vùng Atlanta, cha mẹ mải mê làm việc, làm luôn cả cuối tuần, mong dành dụm cho con một tương lai đủ đầy. Trong lúc bận rộn, không ít người đành gửi gắm phần lớn trách nhiệm dạy dỗ cho nhà trường và xã hội. Nhưng nhà trường chỉ có thể truyền đạt kiến thức, xã hội có thể mở ra cơ hội, còn tấm lòng thương yêu và nếp sống làm gương – chỉ có cha mẹ mới trao được cho con.

Khi thiếu sự hiện diện của gia đình, trẻ em lớn lên với nhiều khoảng trống tình cảm. Và những khoảng trống ấy, tiếc thay, không dễ gì được bù đắp về sau.

Phương cách nhỏ, đổi thay lớn

• Bữa cơm gia đình không điện thoại: Nghiên cứu của Đại học Illinois (2015) cho thấy, trẻ em dùng bữa cùng cha mẹ ít nhất 4 lần mỗi tuần có khả năng học hành tiến bộ hơn và ít vướng vào hành vi tiêu cực.
• Trò chuyện ngắn mỗi tối: Các chuyên viên tâm lý tại Mayo Clinic nhận định, việc phụ huynh dành ra chỉ 10–15 phút nói chuyện riêng với con mỗi ngày giúp trẻ giảm căng thẳng và gia tăng tự tin.
• Cùng con tham gia sinh hoạt cộng đồng hay nhà thờ: Một khảo cứu tại Journal of Child Development ghi nhận, trẻ em gắn bó với hoạt động cộng đồng có chỉ số hạnh phúc cao hơn và ít rơi vào tình trạng cô lập.
• Làm gương từ điều nhỏ: Theo Viện Tâm lý Hoa Kỳ (APA), con trẻ học hỏi hành vi qua quan sát nhiều hơn qua lời dạy.
• Khen thưởng dù chỉ là kết quả nhỏ: Một nghiên cứu tại Stanford cho thấy, lời khen về sự cố gắng (thay vì chỉ kết quả) làm trẻ kiên nhẫn và bền chí hơn khi gặp khó khăn.

Những điều tuyệt đối tránh khi dạy con

• Đừng la hét hay nạt nộ: Nghiên cứu của Đại học Pittsburgh (2013) cho biết, cha mẹ thường xuyên la hét hay nạt nộ dễ khiến con mắc chứng lo âu và trầm cảm.
• Đừng khinh khi hay chê bai: Theo Journal of Child Psychology, lời chê nặng nề có thể để lại “vết sẹo tâm lý” khiến trẻ dễ tự ti, né tránh khó khăn.
• Cẩn trọng với ánh mắt, cử chỉ: Các nhà nghiên cứu tại UCLA khẳng định, 70% thông điệp trong giao tiếp đến từ ngôn ngữ cơ thể – một ánh mắt lạnh lùng có sức nặng hơn cả ngàn lời nói.
• Đừng so sánh: Một khảo sát của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ chỉ ra, việc so sánh trẻ với anh chị em hay với đứa trẻ khác dễ làm giảm đi sự gần gũi trong gia đình và gây mặc cảm kéo dài.