By Michelle Ruschman
Trong loạt bài Điều Mà Teens Muốn Người Lớn Biết, chúng tôi đặt câu hỏi: “Trước khi rời khỏi gia đình, các em muốn được dạy những kỹ năng ‘trưởng thành’ nào?” (Xin nghĩ đến các lĩnh vực như sức khỏe thể chất và tinh thần, xây dựng mối quan hệ, thành công nghề nghiệp, nếp sống, sáng tạo, kỹ năng thực hành và học vấn.)
Ở trường, người ta chú trọng đến việc học, sinh hoạt và các hoạt động ngoại khóa. Nhưng còn những điều các em muốn biết và cần biết để bước vào đời sau khi tốt nghiệp thì sao? Trong nhịp sống bận rộn với công việc, đưa đón con cái, sinh hoạt tôn giáo…, thật khó nhận ra con mình còn thiếu điều gì. Một bà mẹ kể: “Con trai tôi ở độ tuổi đại học gọi điện hỏi tôi cách làm bánh mì kẹp phô-mai nướng! Đến lúc đó tôi mới biết là nó chưa hề biết làm cái đó như thế nào.” Trong gia đình ngày nay, người ta dễ bỏ sót những điều mà cha mẹ, ông bà trước kia xem là điều tự nhiên khi lớn lên. Ngày trước, có thời giờ cùng nhau nấu ăn, phụ cha trong xưởng hay nhà xe, và gia đình sống gần gũi với nhau để người lớn truyền lại kinh nghiệm cho lớp trẻ. Nay, nhu cầu hướng dẫn vẫn còn, nhưng cơ hội dường như ít hơn.
Khi trả lời, các em nêu rõ những điều mình muốn học:
Hiểu biết tài chánh: Cách chi trả các khoản sinh hoạt, khai thuế, lập ngân sách. Các em cũng muốn biết cần những loại bảo hiểm nào, chọn ra sao và sử dụng thế nào.
Kỹ năng sinh hoạt: Chăm sóc xe căn bản, cách tham dự một buổi phỏng vấn xin việc, đặt lịch khám nha sĩ hay bác sĩ, và giữ gìn phòng tắm sạch sẽ.
Sức khỏe tinh thần: Làm sao giữ động lực, biết ưu tiên bản thân một cách lành mạnh, và học tính kiên nhẫn, chừng mực.
Kỹ năng xây dựng mối quan hệ là lĩnh vực các em bộc lộ nhiều nhất. Nhìn một thiếu niên dùng điện thoại, người ta dễ nghĩ các em không muốn giao tiếp. Thực ra, các em vẫn khao khát được gắn bó; chỉ vì các thiết bị điện tử khiến việc thực hành trở nên khó hơn. Dù vậy, các em vẫn muốn được hướng dẫn về mối quan hệ, cách giữ giới hạn lành mạnh, chọn bạn phù hợp và nói chuyện tự tin.
Một em viết rằng mình muốn biết “cách cư xử sao cho dễ mến trong giao tiếp.” Một em khác cho rằng cần học cách nâng đỡ người khác: “Tôi muốn nhận ra khi người khác đang có một ngày khó khăn.”
Các em cũng mong có sự sáng tỏ giữa những rối ren của xã hội ngày nay. “Người lớn có thể dạy chúng tôi hiểu rõ hơn về thế giới mình đang sống.” Một em nói: “Tôi chỉ muốn biết ngoài kia có gì. Tuổi thơ của tôi ít được biết đến những điều đang xảy ra, và bây giờ tôi thấy bối rối vì thiếu hiểu biết.”
Với một người làm cha mẹ phải gánh nhiều công việc, sẽ cảm thấy áp lực khi nghĩ rằng mình chưa dạy đủ cho con để bước sang chặng đường mới sau khi tốt nghiệp. Nhiều gia đình cũng ở trong hoàn cảnh tương tự: cha mẹ đơn thân, ông bà nuôi cháu, gia đình thường xuyên xa cách vì công việc. Đây là cơ hội để cộng đồng cùng góp sức: phụ huynh liên kết, các tổ chức chung tay phục vụ giới trẻ, để các em có thể rời khỏi gia đình với sự vững vàng.
Hãy hình dung một chương trình mang tên Khởi Hành Vững Vàng (Launching Well), nơi những người đã nghỉ hưu, các bậc cha mẹ và những người có kinh nghiệm cùng chia sẻ kỹ năng, đam mê và hiểu biết cho thế hệ trẻ, những người sẽ trở thành lãnh đạo, người tiêu dùng và người quyết định trong tương lai. Khi ấy, các thế hệ có dịp nâng đỡ nhau, các em cảm thấy được quan tâm, và trở về gia đình mình với kiến thức, sự tự tin và tính tự lập cao hơn.
Con em chúng ta phần nào đã biết mình cần gì để góp phần vào xã hội, còn chúng ta đã sống qua nhiều năm tháng, và nếu có sự chủ tâm và hợp tác, những điều chúng ta biết có thể được truyền lại, để con đường phía trước của các em bớt phần khó khăn.
